Yılmaz otuz sekiz yıldır cephe işinin içinde ve anlattığı her örnek aynı yerde başlıyor: mimarın istediği şey teknik olarak çözülebilir, ama bütçesiyle birlikte çözülmek zorunda. Danışmanın işi bu iki tarafı aynı masada tutmak.

Batum'daki üniversite kampüsünde mimar, binanın her tarafında yer alan fin elemanlarının cam olmasını istedi – şeffaf, kısmen güneş koruyan, binanın karakterini veren. Lamine cam için kalınlıklar ve bağlantılar hesaplandı, her şey çözüldü; sonra işveren maliyeti çok yüksek buldu. Mimar vazgeçmek istemedi. O sıralarda yeni gündeme gelen genişletilmiş alüminyum mesh önerildi, deseni ve ölçüleri alınıp render'ı yapıldı, mimar kabul etti. Bina o şekilde bitti. Çok büyük olmayan bir projede yarım milyon doların üzerinde tasarruf sağlandı.

Taşıyıcıyı dışarı almak

İstanbul'daki mimarlık fakültesi binası daha karmaşıktı. On sekiz metre kolon aralıkları, altı metre kat yükseklikleri vardı; altı metreyi bir cam cepheyle geçmek büyük kesitler demek. Üstelik cam cephenin yetmiş beş santim ötesinde Corten çelik, bir kedi yolu ve ayrı bir çelik yapı bulunuyordu. Mimar ayrıca projenin tamamını kuran bire üç oranındaki üçgenler için "bu bu projenin kutsal üçgeni, buna riayet edeceksin" demişti.

Ekibin önerisi, cephe konsept raporunda "farklı yaklaşım" başlığıyla yer aldı: madem dışarıda o kadar çelik var, ana taşıyıcı binanın dışında kurulsun ve içerideki cephe ona taşıtılsın. Özel ankrajlar ve braketler gerekti; iki sistemi birbirine bağlayan makaslar ise mimarın kendi bire üç üçgenleriyle çizildi. Mimar fikri toplantıda kabul etti, maliyet ciddi biçimde değişti. Fakültenin dekanı sonradan binayı o elemanlar olmadan düşünemediğini söyledi.

Sonradan gelen tek bir istek

Taşkent City'deki Nest One'da – Orta Asya'nın en yüksek binası – cephe modüler bir panel sistemiydi. Tasarım ilerlemişken konut kulesinde açılır kanat ihtiyacı çıktı; kanat açılmadan daire satmak mümkün değildi. Dışa açılan kanat rüzgâr ve otomasyon, içe açılan kanat tehlike demekti. Çözüm, son on beş yılda geliştirilen flap kanatlar oldu ve tasarım bunlara göre yeniden düzenlendi. Bazıları gizlendi, bazıları gizlenemedi; ortaya çıkan şaşırtmalı görünüm binanın izi hâline geldi.

Tiflis'teki küçük otelde zorlama başka yönden geldi. Proje sürerken otelin sınıfı değişti, otoyol kenarında olması akustik ve tasarım baskısı yarattı; mimarlar pencereli ve kaplamalı bir cepheye dönmek istedi, belediye reddetti. Geliştirilen çözüm, giydirme cephe gibi görünen ama geri kalanı duvar olan ve içinde pencere kanatları bulunan bir cepheydi.

Denenmemiş olanı denemek

Ataşehir'deki merkez bankası projesinde mimar, üç yüz elli metreyi aşan yükseklikte cephenin tamamının doğal taş olmasını istedi. O yükseklikte doğal taş kalınlaşır, ağırlaşır ve zorlaşır. Lamine taş panele ulaşıldı, ama ürün ne o büyüklükte ne o yükseklikte denenmişti. Uzman bir firmayla sekiz ay süren testler ve numuneler yapıldı; sistem binada kullanılabildi.

Bir mücevher markası bütün pencere ve cephelerini bronz pirinçten istediğinde soru detay değil, ısı yalıtımı ve vitrin çözümüydü. Öneri, her şeyi çözebildiğiniz bronz eloksallı alüminyum sistemleri kurup üzerini bronz pirinçle kaplamaktı; Paris'teki toplantıda anında kabul edildi, malzeme Türkiye'de üretildi ve marka aynı yöntemi başka ülkelerde de kullanmaya başladı.

Trablus'taki Tripoli Tower'ın cephesini yenilerken istenen görüntü, en üstte bir güneş ve altında klasik Libya evleri gibi penceresiz beyaz bir kütleydi. Bunun için camın beyaz görünmesi gerekiyordu: dışarıdan opak, içeriden şeffaf okunan tekstil mesh'li bir cam sistemi bulundu, istenen renkte numuneler yaptırıldı ve final tasarım buna göre kuruldu. Proje ihale aşamasında.